Od 1823 roku dbamy o zdrowie i życie pacjentów


W 1860 roku fabrykę w Tarchominie przejęła rodzina Spiessów, co zapoczątkowało jej dynamiczny rozwój. Produkcja szybko wykroczyła poza potrzeby lokalne, umożliwiając eksport do innych krajów ówczesnej Europy.

Firma zyskiwała na znaczeniu, przekształcając wytwórczość apteczno-laboratoryjną w produkcję przemysłową.

Z biegiem czasu asortyment poszerzano o coraz bardziej zaawansowane preparaty farmaceutyczne. W 1875 roku rozpoczęto wytwarzanie leczniczych preparatów galenowych, plastrów, nalewek i wyciągów z ziół.

W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, zakłady w Tarchominie weszły w okres intensywnego rozwoju. Dzięki zagranicznemu kapitałowi rozbudowano zaplecze naukowo-badawcze, co pozwoliło uniezależnić produkcję od importu surowców chemicznych.

Przed II wojną światową fabryka była największym producentem farmaceutycznym w Polsce, wytwarzając 338 preparatów galenowych, 220 farmaceutyków oraz 175 innych produktów, w tym m.in.: Novarsenbenzol, Phosphit, szczepionki, sulfonamid (Septazina), barbiturany, lanolinę, witaminę D2 oraz kosmetyki Antiba.

W okresie II wojny światowej (1939–1945) działalność produkcyjna została znacząco ograniczona wskutek restrykcji nałożonych przez okupanta oraz trudności surowcowych. Konsekwencją było wstrzymanie produkcji kosmetyków Antiba i znaczna redukcja zatrudnienia.

Pomimo stałego zagrożenia wielu pracowników aktywnie angażowało się w działalność konspiracyjną, walcząc o wolną Warszawę i Polskę, m.in. w Powstaniu Warszawskim.

Po wojnie zniszczona i ograbiona z urządzeń fabryka została znacjonalizowana. Wznowienie produkcji – początkowo ograniczonej do prostych maści i preparatów galenowych – zapoczątkowało proces odbudowy polskiego przemysłu farmaceutycznego.

Przełomowym momentem po II wojnie światowej była decyzja o wybudowaniu w Tarchominie pierwszej w Polsce i jednej z pierwszych w Europie fabryk produkujących penicylinę.

W 1947 roku wiedzę niezbędną do uruchomienia produkcji antybiotyku sprowadzono z Toronto dzięki dwóm polskim naukowcom. Pierwsze 4 g penicyliny udało się pozyskać już rok później, w 1948 roku, dzięki pracy 15-osobowego zespołu w słabo wyposażonym laboratorium mikrobiologicznym, mieszczącym się w budynku zwanym „mysią wieżą”.

Substancja była żółta, bezpostaciowa, wrażliwa na temperaturę, ale stanowiła namacalny dowód, że przed zakładem rysowała się jasna przyszłość.

W 1953 roku zakłady w Tarchominie, jako jedne z pierwszych na świecie, uruchomiły produkcję insuliny.

Początkowo była to insulina bezpostaciowa, ale już w 1958 roku wytwarzano konwencjonalną insulinę wołową i wieprzową. Dalszy rozwój nastąpił w latach 1965–1966, kiedy opracowano technologie pozwalające na wytwarzanie preparatów o różnej kinetyce działania. Postęp w dziedzinie oczyszczania zaowocował wprowadzeniem w 1986 roku insuliny chromatograficznie oczyszczonej (tzw. „mono peak”).

Ten konsekwentny rozwój, z kluczowym udziałem polskich badaczy, znacząco zwiększył możliwości terapeutyczne w leczeniu cukrzycy w XX wieku.

Rok 1958 zapoczątkował kluczowy etap rozwoju i upowszechniania wytwarzania antybiotyków, pozycjonując zakład w Tarchominie jako czołowego polskiego producenta.

Zamiast polegać na imporcie, firma postawiła na własną biosyntezę. Zmodernizowano aparaturę i oddano do użytku nowe budynki produkcyjne wyposażone w laboratoria badawczo-rozwojowe.

Produkcję rozpoczęto od oksytetracykliny i streptomycyny. Asortyment szybko poszerzano: w 1961 roku wprowadzono tetracykliny, a rok później – erytromycynę. Ten dynamiczny rozwój znacząco umocnił niezależność polskiej farmacji.

Zakłady w Tarchominie, od 1960 roku działające pod nazwą Polfa Tarchomin, przetrwały upadek komunizmu i trudny okres gospodarczy początku lat 90., dostosowując się do światowych standardów produkcji zgodnych z GMP.

Firma weszła w nową epokę ustrojową, przechodząc dynamiczny cykl zmian własnościowych: w 1994 roku została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, w 2004 roku weszła w skład Polskiego Holdingu Farmaceutycznego (PHF), by ostatecznie w 2013 roku powrócić pod bezpośrednią kontrolę Skarbu Państwa jako Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne „Polfa” S.A.

Już od końca lat 50. XX wieku w Tarchominie wytwarzano krystaliczną insulinę pochodzenia zwierzęcego. W kolejnych dekadach rozwijano technologie pozwalające na otrzymywanie preparatów o zróżnicowanym czasie działania, co w 1986 roku zaowocowało wprowadzeniem insuliny chromatograficznie oczyszczonej.

Nowy etap w historii firmy rozpoczął się w 2001 roku, kiedy podjęto prace nad technologią produkcji insuliny ludzkiej. W 2005 roku uruchomiono jej wytwarzanie na skalę przemysłową, co znacząco zwiększyło dostępność nowoczesnej terapii insulinowej dla pacjentów.

TZF Polfa konsekwentnie umacnia swoją obecność na rynkach międzynarodowych. Punktem zwrotnym był rok 2018, kiedy firma po raz pierwszy zaprezentowała swoją ofertę na targach CPHI w Madrycie.

Od tego czasu regularnie uczestniczy w najważniejszych wydarzeniach branżowych na świecie, nawiązuje nowe relacje biznesowe i rozwija współpracę w zakresie produkcji kontraktowej (CMO/CDMO).

Dziś produkty TZF Polfa trafiają do ponad 60 krajów na 4 kontynentach, a firma stale umacnia swoją pozycję na arenie międzynarodowej jako wiarygodny partner dla dystrybutorów i instytucji ochrony zdrowia.

TZF Polfa miała ogromny wkład w ochronę zdrowia i życia ludzkiego podczas pandemii COVID-19. W ekspresowym tempie uruchomiono produkcję płynów do dezynfekcji, które w formie darowizn przekazano szpitalom i stacjom pogotowia. Do obrotu wprowadzono również tlen medyczny.

Zakład pracował wówczas w trybie 24/7 i stał się jednym z głównych źródeł zaopatrzenia dla sektora publicznego. W tym krytycznym czasie TZF Polfa potwierdziła, że jest producentem, na którego można liczyć, stojąc na straży jakości, dostępności terapii i szeroko rozumianego bezpieczeństwa lekowego pacjentów.

W 2021 roku TZF Polfa rozpoczęła budowę Centrum Rozwoju i Produkcji Leków Wysokoaktywnych – unikatowej w skali Polski i tej części Europy inwestycji realizowanej w oparciu o najnowsze technologie.

Sercem nowego obiektu będą dwie linie produkcyjne, przeznaczone do wytwarzania wysokoaktywnych leków onkologicznych i immunosupresyjnych (do OEB 5), o wydajności sięgającej 20 mln fiolek i 6 mln ampułek rocznie.

Nowa fabryka stanie się kluczowym zapleczem dla rozwoju i produkcji nowoczesnych terapii, znacząco wzmacniając krajowy potencjał w obszarze bezpieczeństwa lekowego.

W 2022 roku historia TZF Polfa powróciła w wyjątkowej odsłonie dzięki wystawie zorganizowanej w Muzeum Warszawy.

Wśród prezentowanych eksponatów znalazły się ulotki, katalogi i inne materiały firmy z lat 1960-1980, które mimo użytkowego charakteru zachwyciły wysokim poziomem artystycznym. Projekty graficzne z tamtego okresu nawiązywały do stylistyki polskiej szkoły plakatu, łącząc funkcję informacyjną z estetyką, co czyniło je unikalnymi świadectwami epoki.

TZF Polfa nie tylko przyczyniła się do rozwoju polskiej farmacji, ale była także częścią szerszego nurtu polskiej kultury projektowania graficznego.

W 2023 roku TZF Polfa obchodziła 200-lecie istnienia. W uroczystej gali wzięli udział goście z branży farmaceutycznej oraz przedstawiciele administracji państwowej. Na terenie zakładu odbył się piknik dla pracowników, nieraz reprezentujących już kolejne pokolenia budujące firmę, który pozwolił wspólnie uczcić tę historyczną rocznicę.

Jubileusz stał się okazją do uhonorowania bogatej tradycji firmy i jej wkładu w rozwój polskiej farmacji, a także momentem refleksji nad drogą przebytą przez dwa stulecia.

Obchody zbiegły się z wyznaczeniem nowych celów strategicznych, koncentrujących się m.in. na zapewnieniu bezpieczeństwa lekowego i produkcji preparatów o kluczowym znaczeniu dla zdrowia pacjentów.

W 2024 roku TZF Polfa zdefiniowała nowy, strategiczny kierunek rozwoju, koncentrując się na zapewnieniu bezpieczeństwa lekowego w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym.

Obecnie firma produkuje aż 20 z 32 wytwarzanych w Polsce pozycji z unijnej listy leków o znaczeniu krytycznym. Portfolio oparte głównie na lekach generycznych, z silną pozycją antybiotyków, czyni TZF Polfa jednym z najważniejszych dostawców dla rynku szpitalnego i aptecznego.

Ciągłość dostaw tych produktów ma bezpośrednie znaczenie dla stabilnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i realnie wzmacnia bezpieczeństwo lekowe pacjentów.